Dolama Tırnak Enfeksiyonu Nedir?

Öncelikle dolama nedir? Şiddetli ağrılara sebep olarak kişiye zor bir süreç yaşatan dolama, genellikle bakterilerden kaynaklanan yaygın bir tırnak enfeksiyonudur.

Yaşam kalitesini düşüren bu enfeksiyon; tırnakların yenmesi ve tırnak çekilmesi gibi yaşanan durumlarda ortaya çıkmaktadır. Şiddetli ağrıya yol açan bu sağlık sorunu, parmak fonksiyonlarının gerilemesine yol açarak günlük yaşamı olumsuz etkiler. Dolama akut ve kronik olmak üzere iki çeşide ayrılır. Akut dolama, sadece bir tırnakta görülürken kronik dolama tek tırnakta birden çok kez görülebilir. Kronik dolama ya hiç iyileşme belirtisi göstermez ya da kendini tekrarlayarak oluşmaya devam eder.

Dolama Nasıl Tedavi Edilir?
Dolama Nasıl Tedavi Edilir?

Halk arasında parmak iltihabı olarak adlandırılan dolama, tıp terminolojisinde panaris ya da paronişi olarak adlandırılır.

Çoğunlukla tırnak çekilmesi ya da büyük ölçüde deforme olması, tırnakların yenmesi ya da manikür sonrasında görülür. Dolamanın ilk belirtileri, kızarıklık ve ağrılı bir sertliktir.  Daha sonra dolama olan parmak, gittikçe iltihaplanarak şişer ve şiddetli ağrılar başlar. Bazen parmaktaki iltihap kemiğe kadar işler. Parmakta yaşanan dolama akut, kronik dolama perioniksis ve herpetik enfeksiyon olarak ikiye ayrılır. Çoğunlukla ilaç ve cerrahi yöntemler ile tedavi edilir. 

Dolama Çeşitleri Nelerdir?

  • Akut Dolama,
  • Kronik Dolama
  • Herpetik Dolama

Akut Dolama Nedir?

Halk arasında en çok bilinen dolama tipidir. Akut Paronişi olarak da bilinen akut dolama; parmakta aniden oluşur. En yaygın akut dolama nedenleri arasında; parmak emme, tırnak kemirme, tırnak kenarları ile oynama yer alır. Bu dolama çeşidinde şiddetli ağrı ile parmak ucunda gözle görünür bir şişlik oluşur. Genellikle tek bir parmakta görülen akut dolama ağrı ve şişkinlik hissiyle başlar. Erken teşhis durumunda yaşanan iltihap, ilaçla kontrol altına alınabilir. Eğer göz ardı edilip kendi kendine geçmesi beklenirse parmakta apse oluşabilir ve cerrahi müdahale gerektirebilir. 

Kronik Dolama (Perioniksis) Nedir?

En sık rastlanan dolama tipidir. Özellikle ellerde görülen bu dolama tipi elleri sürekli suya maruz kalan kişilerde daha çok görülmektedir.  Suya fazla temas eden eldeki derinin yumuşaması ve manikür işlemi sonrası tırnakla deri arasında boşluklar oluşur. Oluşan bu boşluklara farklı mantar çeşitleri ve bakteriler dolar. Boşluklarda oluşan bakteriler, akut iltihaplanmanın yanı sıra ağrı ve şişliklere sebep olur.

Kronik dolama olarak adlandırılan dolama türü genellikle iki ya da daha fazla parmakta görülür. Tırnak etrafında olan doku gergin, şiş ve kızarıktır. Tedavi edilmemesi durumunda tırnakların rengi ve şekli bozulmaya başlar, tırnak kalınlaşır ve tırnak renginde koyulaşma meydana gelir. Apse oluşumu kronik dolamada çok nadir görülmektedir. Antibiyotiklerin yanı sıra cerrahi müdahaleler ile tedavi edilebilir.

Herpetik Dolama Nedir?

Herpetik dolama genellikle çocukluk çağında görülür. Herpes simpleks virüsü (HSV) tip 1 ve tip 2 türlerinin neden olduğu bu dolama türü, diğer dolama türlerine benzerdir ancak herpetik dolamada irin oluşumu gözlenir. Deri yüzeyinde bulunan yara ya da çatlaklardan içeri giren virüs, herpetik dolamaya yol açar.

Bakteriler el parmaklarına daha sık yerleşir ve parmak uçlarında ağrı, kaşıntı ve pürüzlü bir görünüm oluşmasına neden olur. Durum ilerledikçe kızarıklık ve şişlik durumu artar. Herpetik dolamanın bulaşıcılığı yüksek olduğundan deri temasından kaçınılmalıdır.

Dolama Nasıl Tedavi Edilir?

Dolama tedavisinde bir uzmana danışma şansının olmadığı durumlarda, soğuk ile müdahale etmek fayda sağlayabilir. Kızarıklık ve şişlik ilerlemeye başladığında, tırnağınızın durumu daha kötüye gider. Apse oluşumunu engellemek için ılık pansumanla müdahale edilmelidir.

Dolamaya erken dönemde müdahale ile tedavi sürecinin başlaması en doğru olandır. Böylece tedavi süreci hızlanır ve oluşabilecek olumsuz durumların önüne geçilir. Doktora ulaşılacak süre boyunca eli az hareket ettirerek dinlendirmeli ve çarpma vurma gibi durumlara karşı dikkatli olunmalıdır.

Tedavi hastalığı oluşturan mikrop ve kişinin bağışıklık gücüne göre değişebilir. En doğru ve kesin tedavi, uzman kontrolü sonucu uygulanacak ilaç tedavisi ya da cerrahi müdahaledir. Tedavi sürecini, sigara ve alkol kullanımını dikkat ederek ve dengeli beslenerek hızlandırabilirsiniz.

Dolama İyileştikten Sonra Tekrar Eder Mi?

Vücudumuz dolamaya sebep olan bakteri, mantar ve virüslere karşı bağışıklık oluşturamaz. Bu yüzden hastalığı kolaylaştıran faktörlerden uzak durulmazsa dolama tekrarlayabilir.

Dolama, hayati tehlike oluşturabilecek bir hastalık olmasa da insanın dış görünüşünü etkileyen ve parmak fonksiyonlarını etkileyen önemli bir tırnak problemidir. Bu durumu engellemek için dolamaya sebep olan faktörlerden uzak durmak ve bağışıklık sistemini güçlendirmek vücudumuzun mikroplara karşı mücadele direncini artıracaktır.

Dolama Kimlerde Görülür?

Akut, kronik ve herpetik dolama, farklı kişilerde ve meslek gruplarında görülen bir sağlık sorunudur.

Akut Dolama Görülen Kişiler;

  • Parmak emme alışkanlığı olanlar
  • Tırnak ve etlerini yiyen kişiler
  • Tırnak etleriyle çok sık oynayan kişiler
  • Sık manikür ve pedikür yaptıranlar
  • Takma tırnak kullananlar
  • Uzun süre ile parmakları alçıya alınmış olan kişiler

Kronik Dolama Görülen Kişiler;

  • Çiftçiler
  • Balıkçılar
  • Mutfak çalışanları
  • İnşaat işçileri
  • Ev hanımları
  • Temizlik görevlileri

Herpatik Dolama Görülen Kişiler;

  • Sağlık çalışanları
  • Çocuklar
  • Ergenler

Önceki makaleGümüş Suyu Nedir? Faydaları Nelerdir? 
Sonraki makaleDambıl Seti Seçiminde Dikkat Edilmesi Gerekenler